| Hukuk | |||||
| Lisans | Programın Süresi: 4 | Kredi Sayısı: 240 | TYYÇ: 6. Düzey | QF-EHEA: 1. Düzey | EQF: 6. Düzey |
| Yüksekokul/Myo/Fakülte/Enstitü | Mühendislik Fakültesi | ||||||
| Ders Kodu | AI 453 | ||||||
| Ders Adı İngilizce | AI Seminar in Legal Aspects and Ethics | ||||||
| Ders Adı Türkçe | Yapay Zeka Hukuki Yönler ve Etik Semineri | ||||||
| Öğretim Dili | EN | ||||||
| Ders Türü | Laboratuvar Çalışması,Ters-Yüz Öğrenme | ||||||
| Dersin Düzeyi | Seçiniz | ||||||
| Dönem | Güz | ||||||
| Haftalık İletişim Saatleri |
|
||||||
| Tahmini Öğrenci İş Yükü | Dönem boyunca 50 saat | ||||||
| Ders Kredileri | 2 AKTS | ||||||
| Değerlendirme | Standart Harf Notu | ||||||
| Ön Koşul | Yok | ||||||
| Yan Koşul | Yok | ||||||
| Beklenen Ön Bilgi | Yok | ||||||
| Kayıt Kısıtlamaları | Sadece Lisans Öğrencileri | ||||||
| Genel Eğitim Hedefi | Yapay Zeka mühendislerinin karşılaştığı yaygın hukuki ve etik sorunları öğrenmek, mesleklerin bu konulara yönelik tutumları ve farklı çözümlerin sonuçları hakkında bilgi edinmek; AI kullanımının farklı sektörlerdeki insan, sosyal ve hukuki etkileri üzerine eleştirel bir anlayış kazanmak. | ||||||
| Ders Açıklaması | Bu derste; yapay zekanın etik ve hukuki boyutları ve gerçek dünya bağlamında kullanımı hakkında kapsamlı bilgi sunulmaktadır. Ders kapsamında sorumluluk, hesap verebilirlik, eşitlik, veri gizliliği, veri koruma ve akıllı sistemlere duyulan güven gibi yapay zeka etiği ve yapay zeka hukuk politikalarına ilişkin temel kavramlar tanıtılmaktadır. Gerçek vaka çalışmaları ile sanayi, araştırma, kamu kurumları ve devlet kurumlarında çalışan yapay zeka mühendislerinin karşılaştıkları etik ve hukuki zorluklar incelenmektedir. |
Ders Öğrenme Çıktıları ve YeterliliklerBu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler:1) Yapay Zekâda etik türlerini ve önemini belirler; 2) Etik kurallarını ve bu kurallara uyumun yapay zekâdaki önemini açıklayabilir; 3) Yapay zekâ sistemlerini tasarlarken, geliştirirken ve uygularken yapay zekâ mühendislerinin uyması gereken hukuki yönleri tanımlar; 4) Etik ve hukuki davranışların önemini kavramak ve bu kavramların yayılmasına katkıda bulunur; 5) Ekip içinde etkili çalışır; 6) Yapay zekâ sistemlerinin etik ve hukuki boyutları hakkında bir vaka çalışması raporu hazırlar; 7) Vaka çalışması raporunu bir dinleyici kitlesi önünde sunar. |
| Program Öğrenme Çıktıları/Ders Öğrenme Çıktıları | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1) Hukukun temel ilkelerini, hukuk teorilerini, hukuk metodolojisini, yorum yöntemlerini tanır ve uygular. | |||||||
| 2) Güncel yenilikler ve mevzuat değişiklikleri takip eder, değerlendirir, yorumlar ve uygular. | |||||||
| 3) Hukuksal bilgi kaynaklarına ulaşmayı ve bu kaynakları kullanmayı bilir, güncel mevzuat değişikliklerini, doktrindeki görüşleri ve mahkeme kararlarını takip eder ve değerlendirir. | |||||||
| 4) Hukukla ilgili bilgiyi değerlendirirken toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözeterek içselleştirir. | |||||||
| 5) Hukuki sorunları, hukukun genel ilkelerine, de lege feranda ve de lege lata’ya göre tespit eder, değerlendirir ve çözer; hukukun sadece ulusal değil, uluslararası yönünü de dikkate alır ve karar verirken vicdani kanaatin önemini kavrar. | |||||||
| 6) Hukuki uyuşmazlıkları mevzuat metinleri, yargı kararlarını ve doktrindeki farklı görüşleri analitik bir bakış açısıyla değerlendirerek eleştirir, kendi görüşlerini oluşturur, hukuki eksiklikleri saptar ve önerilerde bulunur. | |||||||
| 7) Farklı hukuk dallarına ait sorunları algılar, uygulamada karşılaşılan karmaşık sorunları nitelendirerek çözüm üretir. | |||||||
| 8) Sosyal sorumluluk bilincinde bir birey olarak, hukukla ilgili proje ve çeşitli etkinliklere katılır, gerektiğinde organizatör olarak rol alır ve hukuksal bilgi ve becerisini gerekli yerlere (özel sektör, kamu sektörü) etkin şekilde aktarır. | |||||||
| 9) Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde kullanarak hukuk alanındaki bilgileri izler, meslektaşları ile iletişim kurar ve hukuk alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | |||||||
| 10) Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirir. | |||||||
| 11) Toplumun gelişim ve değişimini, sorunlarını anlar ve gerektiğinde hukuksal çözüm yolları ile sorunların çözümüne katkıda bulunur. | |||||||
| 12) Hukukun ulusal ve uluslararası kurum ve yapılanmasını, işlevlerini bilir, bunların geliştirilmesine katkıda bulunur. |
| N Yok | S Destekleyici | H Çok İlgili |
| Program Çıktıları ve Yeterlilikler | Düzey | Değerlendirme | |
| 1) | Hukukun temel ilkelerini, hukuk teorilerini, hukuk metodolojisini, yorum yöntemlerini tanır ve uygular. | S | |
| 2) | Güncel yenilikler ve mevzuat değişiklikleri takip eder, değerlendirir, yorumlar ve uygular. | N | |
| 3) | Hukuksal bilgi kaynaklarına ulaşmayı ve bu kaynakları kullanmayı bilir, güncel mevzuat değişikliklerini, doktrindeki görüşleri ve mahkeme kararlarını takip eder ve değerlendirir. | N | |
| 4) | Hukukla ilgili bilgiyi değerlendirirken toplumsal, bilimsel ve etik değerleri gözeterek içselleştirir. | S | |
| 5) | Hukuki sorunları, hukukun genel ilkelerine, de lege feranda ve de lege lata’ya göre tespit eder, değerlendirir ve çözer; hukukun sadece ulusal değil, uluslararası yönünü de dikkate alır ve karar verirken vicdani kanaatin önemini kavrar. | N | |
| 6) | Hukuki uyuşmazlıkları mevzuat metinleri, yargı kararlarını ve doktrindeki farklı görüşleri analitik bir bakış açısıyla değerlendirerek eleştirir, kendi görüşlerini oluşturur, hukuki eksiklikleri saptar ve önerilerde bulunur. | N | |
| 7) | Farklı hukuk dallarına ait sorunları algılar, uygulamada karşılaşılan karmaşık sorunları nitelendirerek çözüm üretir. | N | |
| 8) | Sosyal sorumluluk bilincinde bir birey olarak, hukukla ilgili proje ve çeşitli etkinliklere katılır, gerektiğinde organizatör olarak rol alır ve hukuksal bilgi ve becerisini gerekli yerlere (özel sektör, kamu sektörü) etkin şekilde aktarır. | N | |
| 9) | Bir yabancı dili en az Avrupa Dil Portföyü B2 Genel Düzeyinde kullanarak hukuk alanındaki bilgileri izler, meslektaşları ile iletişim kurar ve hukuk alanının gerektirdiği en az Avrupa Bilgisayar Kullanma Lisansı İleri Düzeyinde bilgisayar yazılımı ile birlikte bilişim ve iletişim teknolojilerini kullanır. | S | |
| 10) | Yaşam boyu öğrenmeye ilişkin olumlu bir tutum geliştirir. | H | |
| 11) | Toplumun gelişim ve değişimini, sorunlarını anlar ve gerektiğinde hukuksal çözüm yolları ile sorunların çözümüne katkıda bulunur. | N | |
| 12) | Hukukun ulusal ve uluslararası kurum ve yapılanmasını, işlevlerini bilir, bunların geliştirilmesine katkıda bulunur. | N |
| Hazırlayan ve Tarih | ŞENİZ DEMİR , February 2026 |
| Ders Koordinatörü | TUBA AYHAN |
| Dönem | Güz |
| Dersi Veren(ler) |
| Hafta | Konu |
| 1) | Yapay Zeka Sistemlerinde Etiğe Giriş |
| 2) | apay Zeka Sistemlerinde Hukuki Yönlere Giriş |
| 3) | Mesleki Etik |
| 4) | Fikri Mülkiyet |
| 5) | Şeffaflık |
| 6) | Güvenilirlik |
| 7) | Hesap Verebilirlik |
| 8) | Adalet |
| 9) | Güvenlik ve Gizlilik |
| 10) | İnsan Hakları |
| 11) | Devlet Politikaları ve Yasalar |
| 12) | Öğrenci Vaka Çalışması Sunumları |
| 13) | Öğrenci Vaka Çalışması Sunumları |
| 14) | Öğrenci Vaka Çalışması Sunumları |
| 15) | Final Sınavı/Proje/Sunum Dönemi |
| 16) | Final Sınavı/Proje/Sunum Dönemi |
| Gerekli/Tavsiye Edilen Okumalar | • Önerilen: M. Quinn, Ethics for the Information Age, Ninth Edition, Pearson, 2025. • Destekleyici: S. Patnaik, J. M. Abe, K. Nakamatsu, F. Vigliarolo, Social, Ethical and Legal Aspects of Generative , Springer, 2025. | ||||||
| Öğretme Teknikleri | Ters Yüz Öğrenme | ||||||
| Ödev ve Projeler | Ters Yüz Uygulamalar, Vaka Çalışması Sunumu | ||||||
| Laboratuvar Çalışması | |||||||
| Bilgisayar Kullanımı | |||||||
| Diğer Aktiviteler | |||||||
| Değerlendirme Yöntemleri |
|
||||||
| Ders Yönetimi |
demirse@mef.edu.tr 5th Floor Room 536 Final sınavı Kaçırmak: Fakülte yönetmelikleri geçerlidir. Uygunsuz davranış, akademik dürüstlük ihlali ve intihal, Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesine tabidir. |
||||||
| AKtivite | Hafta Sayısı | Saat | Hesaplama | ||||
| Yarıyıl Başına Hafta Sayısı | Etkinliğe Hazırlık | Etkinliğin Kendisinde Harcanan | Etkinlik Gereksinimlerini Tamamlama | ||||
| Ders Saati | 14 | 1 | 1 | 28 | |||
| Proje | 1 | 12 | 2 | 14 | |||
| Ara Sınavlar | 1 | 6 | 2 | 8 | |||
| Toplam İş Yükü | 50 | ||||||
| Toplam İş Yükü/25 | 2.0 | ||||||
| AKTS | 2 | ||||||